Niewydolność serca bez mitów

Opis przypadku

Pacjentką była 78-letnia kobieta z wywiadem nadciśnienia tętniczego oraz przebytego migotania przedsionków, obecnie z rozpoznaną przewlekłą niewydolnością serca z obniżoną frakcją wyrzutową (HFrEF, LVEF 30%). Chora zgłaszała ograniczoną tolerancję wysiłku oraz duszność przy codziennych czynnościach. W wywiadzie stwierdzono ponadto dyslipidemię, cukrzycą typu 2 rozpoznana przed 2-ma laty oraz hiperurykemię.

Istotnym problemem klinicznym były nawracające, trudne do leczenia zakażenia układu moczowego, wielokrotnie wymagające hospitalizacji.

W badaniu przedmiotowym stwierdzono BMI 25 kg/m², obwód pasa 88 cm, ciśnienie tętnicze 145/80 mmHg oraz miarową czynność serca. Nad polami płucnymi obecne były trzeszczenia przypodstawne, a obrzęki obwodowe miały niewielkie nasilenie.

Ocena geriatryczna wykazała umiarkowane ryzyko pogorszenia funkcjonalnego (VES-13: 4 pkt) oraz częściową zależność w czynnościach złożonych (ADL 6 pkt, IADL 5 pkt). Wynik testu TUG wynosił 28 s, a skala kruchości klinicznej (CFS 4) nie stanowiła przeciwwskazania do intensyfikacji leczenia.

Badania laboratoryjne ujawniły niewielką niedokrwistość, tendencję do hipokaliemii (K⁺ 3,6 mmol/l), umiarkowanie obniżoną filtrację kłębuszkową (GFR 55 ml/min/1,73 m²) oraz podwyższone stężenie NT-proBNP (998 pg/ml). W badaniu ogólnym moczu stwierdzono obecność licznych bakterii bez cech aktywnego zapalenia.

Badanie echokardiograficzne potwierdziło istotnie obniżoną frakcję wyrzutową lewej komory (LVEF 30%) bez znaczących wad zastawkowych. Dotychczasowa farmakoterapia obejmowała bisoprolol, kwas acetylosalicylowy, skojarzenie walsartanu z indapamidem, atorwastatynę oraz sitagliptynę.

Dyskusja

Przedstawiona pacjentka stanowi przykład chorej w podeszłym wieku z HFrEF i licznymi chorobami współistniejącymi, u której decyzje terapeutyczne wymagają szczególnej rozwagi, ale nie powinny być ograniczane wyłącznie przez wiek metrykalny. Ocena geriatryczna wykazała zachowany potencjał funkcjonalny, co umożliwiło intensyfikację leczenia zgodnie z obowiązującymi standardami³.

W kontekście nawracających zakażeń układu moczowego odstąpienie od terapii inhibitorem SGLT2 i zastosowanie sitagliptyny było decyzją podyktowaną bezpieczeństwem pacjentki. Przypadek ten podkreśla znaczenie elastycznego podejścia do schematów leczenia, z uwzględnieniem indywidualnego profilu ryzyka.

Istotnym elementem opieki pozostaje edukacja pacjentki oraz omówienie aspektów ekonomicznych terapii, co sprzyja poprawie adherencji i utrzymaniu długoterminowych efektów leczenia.

Wnioski

Pacjentka w podeszłym wieku z niewydolnością serca z obniżoną frakcją wyrzutową, wielochorobowością i tendencją do hipokaliemii może odnieść istotne korzyści kliniczne z włączenia terapii ARNI. Wiek metrykalny nie stanowi przeciwwskazania do intensyfikacji leczenia, o ile decyzje terapeutyczne są podejmowane w oparciu o ocenę funkcjonalną, bezpieczeństwo i preferencje chorej. Indywidualizacja terapii pozwala na poprawę jakości życia, stabilizację parametrów biochemicznych oraz redukcję objawów niewydolności serca.

Wyników obserwacji pochodzących z pojedynczego przypadku klinicznego nie można uznać za podstawę do pełnej ekstrapolacji na populacyjne dane dotyczące skuteczności i bezpieczeństwa terapii produktem Entresto, wykazane w badaniach klinicznych.